Çalgı aletleri

Günümüzde çalgı aletlerinden en yaygın halde kullanılan kemence olmakla birlikte, tarihimizde davul, zurna ve kaval kullanımı daha yaygın olduğu bilinmektedir. Kemence çalınması bu bölgede yaşayan insanların birlikte kültürün harmanlanıp mozaikleşmesinden esinlenerek yaygınlaştığı görülür. Merkez ve merkeze yakın köylerde son zamanlarda saz ve diğer çalgı aletlerinin özellikle gurbetçilerin ilgi duymalarıyla dinlenmeye başladığı görülmektedir.

Davul, zurna ebat olarak diğer bölgelerinkinden daha küçük sesi daha ince olmakla birlikte hızlı figürlerle oynanan folklor ritmine uygun yazılı notaya bağlı kalınmaksızın ça­lınır ve zurna ise kaval sesine yakın ney biraz daha ince (tiz) sesi çalınır. Diğer bölge zurnalarından biraz da küçük ebatta yapılmaktadır.

Geniş alanlarda özellikle yayla şenliklerinde davul zurnalı çalgılar tercih edilmekte iken kapalı mekanlarda yapılan şenliklerde kemence tercih edil­mektedir. Kaval ise günümüz şenliklerinde hemen hemen hiç görülmemekle birlikte özellikle koyun ot­latan çobanlar ile yayla gençlerinin ilgi duyarak çaldıkları görülür.

Son yıllarda notasız dinlenen davul, zurna, kemence ve kaval sesleri notalandırılıp bu üç çalgı aletinin bir orkestra gibi birlikte seslendirildikleride görülmektedir.

a) Kemence: Ardıç, erik, dut, ceviz vs. gibi ağaçlardan tekne denilen gövde eni 8 cm. boyu 40-50 cm. içi 2-3 cm oyularak, burgu denilen tellerin bağlandığı kısım üzerine çam ağacından yapılan kapakla kapatılır. Tellerin altına seslerin kontrollü çıkmasını sağlayan direk ile parmak vurulan yerin uç kısmı kapağa üstten aşağıya doğru yapıştırılmış ve tel arasındaki göğüslük parçası eklenerek yapılır.

Kapak hariç diğer kısımlar işlenir ve cilalanır. Teknenin aşağı kısmı ile burgu arasında bağlanan kalınlıklar birbirinden farklı 3 tel ile yapılır.

Kemençenin boyuna denk ahşap çubuğa at kuyruğu bağlanarak yapım işi bitiril­miş olur. Yayın iyi ses çıkarabilin e s i için reçine sürülür. Bölgemizin ün yapmış tanınmış kemence sanatçılarından Doğancıdan Bekuruğu Ali (ölü) Sinliceden Cangaluğu Mehmet (ölü) Dorukkirişten Aluğun Kâzım Gülbahar, Çamlıca'dan Yanıklı Ahmet Durmuş (ölü), Simenliden Ali Cinkaya (ölü) Sayvançataktan Süleyman Yaşar Kireçten Garağan Kazım Kaya günümüzde Ali Tarhan Sebahattin Yanık, Şenol Çakır gibi genç çalgıcılarda mevcuttur.

b) Davul-Zurna: Davul genellikle 50-60 cm. Çapında kestane ağacından 1-1,5 cm kalınlığında yaklaşık 40 cm. genişliğinde tahtanın silindir şeklinde bükülerek her iki açık alan derilerin deri veya keten iplikle sıkça tutturulması ve çalgıcının boynunda durması için kemerle bağlanması buna ilaveten sert ağaçtan tokmak ve cızdım denilen çubuğun yapılmasıyla işime tamamlanır. Zurna ise nefesli çalgı aletidir. Zurna bakır, cimşir, erik ağaçlarından yapılır Ucuna kamıştan yapılmış sipsi takı­lır ve davulla birlikte çalınır. Kaval nefesli çalgı aletidir. Sert ağaçtan yapılan iyi ses çıkarttığından kalitelidir. Dilli ve dilsiz olarak yapılır ve çalınır. Davulun tahtası kestane derisi keçi, tokmağı erik, cızdımı çeften yapılanları makbuldür. Ün yap­mış ve hayatta olmayan kasımağzı köyünden Kavukluğun Ali ile Filicuğun Ali özellikle yayla şenliklerinde büyük beğeni kazandıkları günü­müzde de anlatılmaktadır.